ލުޓޭރުން ޒިންމާވާން ނުޖެހޭ ބޮޑުންގެ ދައުލަތް

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ފިސާރި ގައުމެކެވެ. ވެރިކަން ކުރާބަޔަކު ކޮންމެ ގޮތަކަށް ކަންތައްކުރިޔަސް ބެލޭނެ ގޮތެއް ނޯވެއެވެ. ވެރިކަމުގައި ތިއްބާ ނުބެލޭތާ ވެރިކަމުން ފޭބުމުންވެސް ޖަވާބުދާރީ ކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނޯވެއެވެ. ކިތަންމެ ބޮޑު ހިޔާނާތެއް ވެފައި އޮތަސް ވަރިހަމައެވެ. ޒިންމާވާ މީހަކު ޒިންމާނެ މީހަކު ނުހުރެއެވެ. 

ރައީސް މައުމޫނު ވެރިކަމުގައި ހިނގަދިޔަހާ ޖަރީމާތަކަށް އިންސާފެއް ނުލިބެއެވެ. އޭރުވެސް އެތައް މިލިޔަންގެ ތުހުމަތުތައް ކުރެވުނެވެ. އެފްޕީއައިޑީ އާއި އެއަރ މޯލްޑިވްސް އާއި އެނޫންވެސް އެތައް ހިޔާނާތެއް ފެންމަތިވިއެވެ. އެތައް ހިޔަނާތެއް ސާބުތިވެސް ވިއެވެ. އެކަމަކު މީހަކަށް އެކަށީގެންވާ އަދަބެއް ނުލިބޭތާ ދައުލަތުން ގެއްލުނު އެންމެ ފައިސާ ފޮއްޗެއްވެސް ނުލިބެއެވެ.

އަނެއްކޮޅުން މައުމޫނު ވެރިކަމުގައި ހިގާދިޔަ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު ޔާމީނުގެ 800 މިލިޔަން ޑޮލަރުގެ ތެޔޮ ޑީލާއި ގައުމީ ޝިޕިންގ ލައިން ހުލިވެ ދިޔަގޮތާއި ސްޓެލްކޯ އަށް ގެނައި ބައު އިންޖީނުތަކުގެ ޑީލްތަކާއި އެސްޓީއޯ ސައިފަތް ދަނޑާއި މިހެން ކިޔާފާ ނުކިޔާނެ ކަމެއްނެތެވެ. އެއިން އެއްކަމެއް ނުބެލި ކެއިބަޔަކު ކައިފުރައިގެން އެތިބަ އުޅެނަގަނީއެވެ. ދައުލަތަށް ވީގެއްލުމެއްވެ ގައުމު ދަރާ ވިކުނީއެވެ. 

ނަޝީދުގެ ވެރިކަންވެސް ވަކީން ސަހަލެއް ނޫނެވެ. ކުރުމުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ކޮރަޕްޝަންގެ އެތައް ކަމެއް ފެންމަތިވިއެވެ. އެތައް ފަޅުރަށެއް ނުހަމަ ގޮތުގައި ބަހާލުމާއި ވުޒާރާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިނގާދިޔަ ކޮރަޕްޝަން އެތައް މިލިޔަނުން ތުހުމަތު ކުރެވުނެވެ. ފްލޯޓިންގ ސިޓީއާއި އެއަރޕޯޓް ޑީލާއި އެއަޜ މޯލްޑިވސް މައްސަލަ ފައިލްކުރުމާއި އެފަދަ އެތައް ތުހުމަތެކެވެ. ބެލުނުކަމެއް ހޯދުނު ބައިސެންޓްވެސް ނެތި ދައްކާ ސިޔާސީ ވާހަކައަކަށް ވެގެން ނިމުނީއެވެ. 

ޑރ. ވަހީދުގެ ބަގަވީ ސަރުކާރުގެ ކަންތައް ވަކިން ކުޑައެއް ނޫނެވެ. އެއަރޕޯޓް އެއްބަސްވުން ބާތިލުކޮށް 300 މިލިޔަންގެ ބަދަލެއް ގައުމަށް ދޭން ޖެއްސިއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ބޯޑަރ ސެކިއުރިޓީ ހިޔާނާތެއް ފަޅާއެރިއެވެ. ވީކަމެއްވެ ބެލުނު މައްއސަލައެއް ނެތި ދައުލަތަށް ފައިސާފޮއްޗެއް އަނބުރާނުލިބި އެކަންވެސް ނިމުނީއެވެ. 

ދެންއޮތީ ޔާމީނުވެރިކަމެވެ. ޖެހުނު ދިމާލަކުން ޖެހުނު އެއްޗެއް ކޭބަޔަކު ކައި ނިންމާލީއެވެ. ތިޖޫރި ހުރިތާ ވަޅުގަނޑުވެސް ނުހުންނަ ވަރަށެވެ. މަޝްހޫރު އެމްއެމްޕީއާރުސީ ބޮޑު ހިޔާނަތުގައި ދައުލަތަށް ގެއްލުނު ގެއްލުން ބިލިޔަނުން ގުނައެވެ. ނަސަންދުރައާއި ދަރުމަވަންތައާއި ބިރިޖާއި އެނުންވެސް އެތައް ޕްރޮޖެކްޓަކާއި ގުޅިފައިވާ ހިޔާނާތުގެ އަދަދެއް ސުމާރެއް ނެތެވެ. ކޭބަޔަކު ކައިފުރާލައިގެން އެތިބީއެވެ. ނަމެއްގައި މައްސަލަ ބަލައެވެ. ދައުލަތަށް ގެއްލުނު އެންމެ ބައިސެންޓްވެސް އަނބުރާ ނުހޯދެއެވެ. ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް ގައުމު ދަވާލި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރާ ޔާމީނާއި އަދީބަކީ ސާފު ބޯކިރު ފޮދެއްފަދަ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެތިބަ އުޅެނީއެވެ. 

ސޯލިހު ވެރިކަމުގައިވެސް ކޮރަޕްޝަންގެ ތުހުމަތުތައް ކުރެވުނެވެ. ކޮވިޑް ތެރޭގައި މެޑިކަލް މާފިއާ ގޭންގްތަކެއް އުފެދި ބޮޑުވެ ކޮރަޕްޝަންގެ ކަންކަން މަތީ ދަރަޖައަކަށް ހިނގާ ބަޔަކަށް ތުހުމަތު ތަކެއް ކުރެވުނެވެ. ކުޑަރަށެއް ބޮޑުރަށެއް ނުބަލާ ހިންގި ތަރައްގީގެ ޕްރޮޖެކްތަކުގެ ތެރޭގައިވެސް ކޮރަޕްޝަން ހިނގާ ދިޔަކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު އިންސާފުވެރި ތަހުގީގެއް ޝަރީއަތެއް ނުހިނގައެވެ.

މުއިއްޒު ކުޜަވެރިކަމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމެއް ނެތެވެ. ތާރީހު ނުދެކޭހާ ހުތުރުކޮށް ފާޅުގައި ދައުލަތް ދަވާލަމުން މިތިބަ ދަނީ ގިޔާމަތް މަހުޝަރު ވެސް އަންނާނެކަން ގަބޫލު ނުކުރާ ދަރަޖައަށެވެ. ކިޔާފަ ނުކިޔާނެ ވަކިކަމެއް ލިޔެފައި ނުލިޔާނެ ވާހަކައެއް ނެތް ވަރަށް ކޮރަޕްޝަނާ ފަސާދަ މިވަނީ އާއްމުވެ ދިރިއުޅުމުގެ އެއްބަޔަށްވެ ނިމިފައެވެ. 

ކޮންމެ ވެރިކަމެއްގައިވެސް ކޮރަޕްޝަނާ ފަސާދަ ހިންގުނު ވަރަކަށް ހިންގާ ޖެހުނު އެއްޗެއް ހޯދައިގެން އުޅޭތާކު ހުރިހާ ވަގުން މިނިވަންކަމާއެކު އުޅުމަކަށް އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތެވެ. ކެރޭވަރަކަށް ކައިފުރާލައިގެން ދިޔުމަކުން އެޅޭފިޔަވަޅެއް ނެތް ގައުމެއްގައި ކުރާނީ ކުރާނެ ކަމެކެވެ. ވެރިކަންތަކުގައި ވެރިންގެ އިހުމާލުންނާއި ހިޔާނާތުން ގެއްލޭ އެންމެ ފައިސާ ފޮއްޗެއް ވެސް ހޯދަން ނޫލޭ ނުލިބޭ ގައުމެއް ދުނިޔޭގެ ތާކު ރާއްޖެ ނޫނީ ނުއޮންނާނެއެވެ. ވާނީ އެހެންތާއެވެ. މިއީ ދެން ކީއްކުރާނީ ރާއްޖެއެވެ.