މޮނިކާ ވަކިވެދިއުމަކީ ރާއްޖޭއަށް ލިބުނު ފޫނުބެއްދޭ ވަރުގެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކަނޑުގެ ދިރުންތަކާ ބެހޭ މާހިރެއް ކަމަށްވާ މޮނިކާ މޮންޓެފަލްކޯން ވަކިވެދިއުމަކީ ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ހިތާމައެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ ފަރުތައް ދިރާސާކުރުމާއި ހިމާޔަތްކުރުމުގައި އޭނާ ހޭދަކުރި ހިދުމަތްތެރި ހަޔާތަށް ގިނަބައެއްގެ ސަމާލުކަން ވަނީ ހުއްޓިފައެވެ.

2007 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން، މޮނިކާ ވަނީ ރާއްޖޭގެ މުރަކައިގެ ނިޒާމުތައް ދިރާސާކޮށްފައެވެ. ފަރުތަކުގެ ދިރުންތަކާއި، މުރަކަ ހުދުވުމުގެ ހާދިސާތަކާއި، މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ އިތުރުން އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ދިރުންތަކަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ވަރަށް ގާތުން ބަލައި ތަފްސީލީ ދިރާސާތަކެއް އޭނާ ވަނީ ކޮށްފައެވެ.

އޭނާގެ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި 1998 ވަނަ އަހަރު މުރަކަ ހުދުވުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ބޮޑު ގެއްލުމުގެ ދިރާސާކޮށް މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނެވެ. 2015-2016 ގެ އެލްނީނޯގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި މައްސަލަތަކަށްފަހު ފަރުތައް އަލުން އިއާދަވަމުންދާ މިންވަރު ބެލުން ވެސް އޭނާ ކުރި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

2020 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކުގެ 10 މީޓަރާއި 50 މީޓަރާ ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައި މުރަކަ މަރުވާ މިންވަރާއި، ފަރުތައް އަލުން އިއާދަވާ ގޮތާ ބެހޭގޮތުން ޝާއިއުކުރި ދިރާސާ ރިޕޯޓެއްގައި އެކުލަވާލުމުގައި އޭނާ ވަނީ ބައިވެރިވެފައެވެ.

ވިލިމާލެ ކައިރީގައި ހިންގި މުރަކަ އާލާކުރުމުގެ މަޝްރޫއުތަކުގައި އޭނާ އިސް ދައުރެއް އަދާކުރިއެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އިންދި މުރަކަތައް ދެ އަހަރު ދުވަހު މޮނިޓަރކުރި އިރު، އޭގެ ތެރެއިން %66 މުރަކަ ދިރިހުރިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.

އަނެއްކޮޅުން މާލެ އަތޮޅާއި، އަރިއަތޮޅު އަދި ރަސްދޫ އަތޮޅުގެ ފަރުތަކާ ބެހޭ 19 އަހަރުގެ (2005-2023) ތަފާސްހިސާބުތައް އެއްކުރުމުގައާއި، ރާއްޖޭގެ ކަނޑު އަޑީގެ ހޮހަޅަތަކާ ބެހޭ ދިރާސާކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގައި އޭނާ ވަނީ އަގުހުރި މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ.