ރާއްޖެ ބަދަލުވަމުން މިދަނީ ދެވަނަ ޔޫގެންޑާއަށް

ޔުގެންޑާގެ މަދަނީ ޖަމިއްޔާތަކާއި މީޑިއާތަކުން ވަނީ އެ ގައުމުގައި ހިނގަމުންދާ ނުރައްކާތެރި ކުށްތަކާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަތުމުގެ އަމަލުތަކަކީ އާދައިގެ ކަންތައްތަކެއްގެ ގޮތުގައި މުޖުތަމައު ބަލައިގަންނަން ފަށާފައިވާތީ އެކަމާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. ކުރިން އާންމުން ސިއްސުވައިލި ބޮޑެތި ޖަރީމާތަކަކީ މިހާރު ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިނގާ އާދައިގެ ކަންކަމުގެ ގޮތުގައި ބެލެވެން ފަށާފައިވާ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފުލުހުންގެ ރަސްމީ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ކުށްކުރާ މިންވަރު %10.2 ދަށްވެފައިވާ ކަމަށް ދެއްކި ނަމަވެސް، އާންމުންގެ މެދުގައި އޮތް ބިރުވެރިކަމާއި ކުށްވެރިންނަށް އަދަބު ނުލިބޭނެ ކަމަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވުން އަދިވެސް އޮތީ ވަރަށް މަތީގައެވެ.

ކުށްކުރުން އާދައިގެ ކަމަކަށް ވެފައިވާ މައިގަނޑު ދާއިރާތައް:

އަނިޔާވެރި ކުށްތަކާއި އާންމުންގެ ފަރުވާކުޑަކަން:

ދުވާލު ގަޑީގައި ހިނގާ ފޭރުމާއި (ހާއްސަކޮށް ސައިކަލުތަކުގައި އައިސް ހިންގާ ޖަރީމާތައް)، ކަތިވަޅިން ދޭ ހަމަލާތަކާއި، ކަރުގައި ހިފައި މަރާލުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ގިނަވަމުންދާ މިންވަރުން، މިފަދަ ހާދިސާތަކުގެ ވީޑިއޯތަކަކީ އާންމުން ކަންބޮޑުވާ ކަންކަމުގެ ބަދަލުގައި ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މަޖަލަކަށް ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗަށް ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ.

ޝަރުޢީ އިމުން ބޭރުން ހިންގާ އަމަލުތައް:

ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ހިންގާ ޝަރުއީ އިމުން ބޭރުން މީހުން މެރުމާއި، ވަގަށް ނެގުމާއި، އަދި އަނިޔާކުރުން ފަދަ އަމަލުތައް އާދައިގެ ކަންކަމުގެ ގޮތުގައި ބެލުން ހުއްޓާލުމަށް އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ވަކީލުންނާއި އެކްޓިވިސްޓުން ސަރުކާރަށް ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ.

ކޮރަޕްޝަން ނުވަތަ ފަސާދަ:

ފަސާދައިގެ އަމަލުތައް ވަނީ މުޖުތަމައުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް މޫލާފައެވެ. މިގޮތުން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހު ޕާލަމެންޓުގެ ރައީސާ އަނީތާ އަމަންގްގެ މައްޗަށް ކުރެވުނު ތުހުމަތުތަކާއި، އޭނާގެ އަގުބޮޑު މުދާތައް ދައުލަތަށް ހިފެހެއްޓި ހާދިސާ އަކީ ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިން ނަހަމަ ގޮތުގައި މުއްސަނދިކަން ހޯދާ މިންވަރު ހާމަވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ.

ޖިންސީ އަނިޔާއާއި ގޯނާ:

ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޖިންސީ ގޯނާކުރުމާއި ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކަކީ ބައެއް މުޖުތަމައުތަކުގައި އާދައިގެ ކަންކަމުގެ ގޮތުގައި ބެލެވެން ފަށާފައިވާ ކަންކަމެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި، ގާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ބެލެނިވެރިން ކުށްވެރިންނާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ސިޔާސީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ހުރަސްއެޅުން:

ސިޔާސީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާއި އެކި ގްރޫޕްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ގާނޫނުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފަމުންދާ ކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ މަގުސަދެއް ހާސިލްކުރަން ކުށުގެ ގޮޅިތަކަށް މީހުން ފައްތާ ގާނޫނުގެ ދަށުން ހަރުކަށި އަދަބުތައް ދިނުން ހިމެނެއެވެ.

ސަލާމަތީ އިރުޝާދުތައް:

ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކުން ދަނީ ޔުގެންޑާގައި ކަންކަން ހުރި ގޮތުން އެ ގައުމަށް ދަތުރުކުރުމުގައި ނުހަނު ބޮޑަށް ސަމާލުވުމަށް އިރުޝާދު ދެމުންނެވެ.

ދަތުރުފަތުރުގެ ނުރައްކާ:

ކަމްޕާލާ އަދި އެންޓެބޭ ފަދަ ސިޓީތަކުގައި ހަތިޔާރާއެކު ފޭރުމާއި، ގެތަކަށް ވަދެ ވައްކަންކުރުމާއި، އަދި މީހުންނަށް ނޭނގި ބުއިންތަކަށް މަސްތުވާތަކެތި އެޅުން ފަދަ ކުށްތައް ހިންގާ މިންވަރު އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކައެވެ.

ރަސްމީ އިންޒާރުތައް:

ކެނެޑާ އަދި އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކުން މިހާރު ނެރެފައިވާ ދަތުރުފަތުރުގެ އިރުޝާދުތަކުގައި، ޔުގެންޑާގައި ހިނގަމުންދާ އަނިޔާވެރި ކުށްތަކުގެ ސަބަބުން އޮތް ނުރައްކާތެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.

ޔޫގެންޑާ މިހާލަތަށް ވެއްޓުނީ ރެއަކާ ދުވާލަކުން ނޫނެވެ. އަނިޔާވެރިކަމާއި ކުށާއި ފަސާދަ އާދައިގެ ކަންކަމަށް ބަދަލުވެ ކުށްވެރިން ވެރިންނަށް ބަދަލުވުމުން ނުވެނުދާނެ ގޮތް ވެގެން ދިޔައީއެވެ. ބައެއް ކަންކަން ޔޫގެންޑާ ފެންވަރުގައި ނުހިނގިއެއް ކަމަކު ދިވެހި ރާއްޖެވެސް މިދަނީ އެމަގަށް ފެތެމުންނެވެ. އަނިޔާވެރިކަމާއި ބޮޑެތި ހިޔާނަތްތަކާއިފަސާދަ ރާއްޖޭގައިވެސް ވަނީ އާދައިގެ ކަންކަމަށް ބަދަލުވެފައެވެ.